آیندهرکود به زبان ساده به معنای اقتصادی است که احساس نمی کند کار می کند. تولید کاهش می یابد، خرید مردم کاهش می یابد و کسب و کارها حداقل برای مدتی تعطیل می شوند.

طبق گزارش فرارو; در این مقاله به جای پرداختن به رکود اقتصادی رایج در میزگردهای دانشگاهی، ابتدا رکود را به ساده ترین زبان ممکن توضیح می دهیم. در مرحله بعد به سراغ نشانه های رکود اقتصادی در هر کشور می رویم و در نهایت با تکیه بر آمارهای رسمی داخلی و بین المللی بررسی می کنیم که در ایران رکود اقتصادی وجود ندارد. هدف مقاله دستیابی به تصویری ملموس از وضعیت کنونی اقتصاد ایران بدون شرایط پیچیده است.

رکود چیست و منظور از رکود اقتصادی چیست؟

رکود، در محاوره، زمانی رخ می دهد که چرخ اقتصاد به آرامی بچرخد. تولید کارخانه، ساخت و ساز، سرمایه گذاری و خرید مردم به شکل دومینو سقوط خواهد کرد. این وضعیت فقط به یکی دو ماه محدود نمی شود، بلکه برای چندین فصل تکرار می شود.

رکود اقتصادی معمولاً در ادبیات اقتصادی به عنوان کاهش شاخص تولید ناخالص داخلی در سطح یا نزدیک به صفر در دو فصل متوالی به عنوان معیار برای رکود ذکر می شود. تولید ناخالص داخلی یکی از اصطلاحات اقتصادی است که در بحث های کارشناسان و یا حتی بحث های اقتصادی نامزدهای ریاست جمهوری می شنویم. تولید ناخالص داخلی به رشد تولید کل یک کشور اطلاق می شود و توقف رشد این شاخص حیاتی در دوران رکود در بازار و شرکت ها مشهود است.

رکود با دو آیتم ساده سنجیده می شود. یکی درآمد و دیگری اشتغال. وقتی شرکت ها فروش نداشته باشند، استخدام آسیب می بیند. اضافه کاری کاهش و حتی کاهش خواهد یافت. از طرفی مردم هر کشوری چون چشم انداز روشنی نمی بینند دور یک سری هزینه های مهم مثل خرید خانه و لوازم خانگی خط می کشند. بدتر شدن رکود در نهایت با تورم بالاتر همراه می شود که به آن رکود تورمی می گویند. هر دو موقعیت نیروی کار و اشتغال کاهش یافته و قیمت ها در حال افزایش است.

نشانه های اقتصادی رکود چیست؟را

اقتصاددانان برای درک اینکه آیا رکود وجود دارد یا خیر، به سراغ برخی از شاخص های سنتی می روند. مهمترین شاخص رشد تولید ناخالص داخلی یا تولید ناخالص داخلی است. اگر رشد اقتصادی نزدیک به صفر یا منفی شود و نه فقط برای یک فصل، زنگ خطر رکود به صدا در خواهد آمد. شاخص مهم بعدی بازار کار است. وقتی نرخ بیکاری بالا می ماند یا دوباره افزایش می یابد، به این معنی است که شرکت ها یا تمایلی به استخدام کارگران جدید ندارند یا رسماً در حال کوچک کردن هستند.

نرخ تورم از تابستان 1999 نقطه به نقطه به زیر 30 درصد نزول نکرده است.

نشانه بعدی وضعیت تورم و قدرت خرید مردم است. اگر تورم بالا باشد و درآمد مردم همزمان رشد نکند، تقاضای واقعی برای کالاها و خدمات کاهش می یابد. شرکت ها از انبارهای کامل اما سطح فروش پایین رنج می برند. کاهش سرمایه گذاری، کاهش صادرات، رکود در بازار مسکن و کاهش تولید در بخش هایی مانند صنعت و ساختمان از دیگر هشدارهای رکود در یک کشور است.

آیا رکود اقتصادی در ایران واقعی است؟

ما باید رکود اقتصادی در ایران را از جنبه های مختلف بررسی کنیم. بر اساس برآوردهای صندوق بین‌المللی پول، رشد واقعی اقتصاد ایران در سال 2024 حدود 3.4 درصد بوده است، اما پیش‌بینی می‌شود این رقم تا پایان سال 2025 که هیچ دستاوردی نداشته است، به صفر (حدود 0.3 درصد) برسد.

بر اساس برآوردهای صندوق بین المللی پول، پس از افزایش 4.6 درصدی حجم صادرات ایران در سال 2024، باید انتظار کاهش 5 درصدی این شاخص را در سال 2025 داشته باشیم که همه اینها در خوش بینانه ترین حالت تنها نشانه هایی از کند شدن موتور رشد اقتصادی است.

زمان بررسی تورم فرا رسیده است. مرکز آمار ایران گزارش دوره ای و ماهانه را تحت عنوان شاخص قیمت مصرف کننده منتشر می کند. بر اساس همین گزارش، از تابستان 1398 تاکنون، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه ایران هرگز زیر 30 درصد نبوده و ماه گذشته با نرخ تورم نزدیک به 50 درصد از آن پیشی گرفته‌ایم.

تورم 50 درصدی تعریف ساده ای دارد. این بدان معناست که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 50 درصد صرف خرید کلیه کالاها و خدمات شده است.